Opis
Te dwa tak różne produkty użytkownik samochodu traktować powinien jak nierozerwalną całość, ściśle do siebie dopasowaną, ulegającą równomiernemu zużyciu, wymagającą równoczesnej okresowej wymiany.

Przeznaczenie i działanie
Olej w silniku nie tylko zmniejsza tarcie pomiędzy współpracującymi częściami, lecz także chroni je przed korozją, chłodzi i czyści z wytwarzających się osadów. Ulega też stopniowemu spalaniu na ściankach cylindrów i pierścieniach tłokowych mających kontakt z płonącą mieszanką paliwa i powietrza. Smarowanie silników ma charakter obiegowy. To znaczy, że podczas pracy silnika olej tłoczony jest stale do poszczególnych smarowanych miejsc, a potem ścieka rozgrzany i zanieczyszczony do miski olejowej. Tam ulega ochłodzeniu i ponownemu zassaniu przez pompę, która do kanałów rozprowadzających tłoczy go przez filtr. Tam na porowatej przegrodzie filtrującej zatrzymywane są cząstki stałych produktów spalania i mikroskopijne drobinki innych zanieczyszczeń. Gdy z powodu zbyt długiej eksploatacji przegroda utraci swą przepuszczalność, w filtrze otwiera się samoczynny zawór kierujący do obiegu olej bez oczyszczenia. Rozwiązanie to stosowane jest dlatego, iż przy skrajnych zaniedbaniach obsługi mniej szkody wyrządza olej brudny niż jego niedostatek.

Prawidłowe użytkowanie
Trzy główne warunki dobrego smarowania to: odpowiedni gatunek oleju, sprawny obieg wewnętrzny i terminowe wymiany oleju wraz z filtrem. Ich spełnienie zależy przede wszystkim od użytkownika pojazdu. Istnieje ścisła zależność między konstrukcją silnika a gatunkiem oleju zapewniającym mu optymalne smarowanie. Dlatego decydujące są tutaj zalecenia producentów samochodów. Można, co prawda, zastępować niższe klasy oleju wyższymi (lecz nigdy odwrotnie), jednak nie daje to możliwości pełnego wykorzystania zalet doskonalszego i przez to droższego produktu. Cena wysokojakościowego oleju jednak nie przekracza jednej drobnej naprawy lub 3% wartości paliwa spalonego w interwale wymiany oleju, a korzyści to o wiele większa żywotność silnika.
Sprawność układu smarowania zależna jest od ilości i ciśnienia oleju uczestniczącego w obiegu. Ilość, czyli mierzony bagnetem kontrolnym poziom w misce olejowej należy sprawdzać i ewentualnie uzupełniać w starszych pojazdach co pięćset, a w nowych –co tysiąc przejechanych kilometrów. O ciśnieniu informuje umieszczona na tablicy przyrządów czerwona lampka, która powinna gasnąć natychmiast po uruchomieniu silnika po osiągnięciu właściwej prędkości obrotowej dla silnika i nie zapalać się ponownie w żadnym zakresie stabilnych prędkości obrotowych. W przeciwnym wypadku nie wolno używać pojazdu przed dokonaniem naprawy.

Czy warto ryzykować?
Nawet drobne wycieki oleju to nie tylko szkoda wyrządzana środowisku naturalnemu i konieczność częstszych „dolewek”. To także sygnał uszkodzenia, które w każdej chwili może się powiększyć, zwłaszcza w trakcie dalekiej podróży. Niebezpieczne są także próby „wzbogacania” tanich olejów jakimikolwiek preparatami zachwalanymi przez przygodnych sprzedawców.
Dlatego przed decyzją o wzbogaceniu oleju sprawdźmy silnik w warsztacie, może mała drobna naprawa, regulacja zlikwiduje problem i układ smarowania stabilnie wróci do pracy. „Dodatki wzbogacające” mogą mieć różny skutek ponieważ nikt nie sprawdził ich skuteczności oddziaływania z naszym olejem, silnikiem i paliwem, w niektórych sytuacjach mogą zachwiać warunkami pracy układu smarowania np.: odkładając się na ściankach pogorszą wymianę ciepła w silniku, ograniczą przepływ oleju, a w następstwie zmniejszy się cyrkulacja oleju i zachwieje głównymi funkcjami oleju: smarowania, czyszczenia i chłodzenia silnika.